Δευτέρα, 14 Αυγούστου 2017

Θεοτόκε,εσύ...

Του Κωστή Παλαμά
(Από τη Φλογέρα του Βασιλιά Λόγος Όγδοος)

Μητέρα των ανέλπιδων κι όλου του κόσμου σκέπη,
κάτου από σε κ' οι ανέλπιδοι κι όλος ο κόσμος ίσοι!
Τέτοιος ο κόσμος έγινε μ' εσέ, τα πλούτια του όλα,
θησαυρούς δύναμης, χαράς και τέχνης και σοφίας,
όλα τ' αρνήθηκε για σε, και γίνηκε για σένα
κόσμος φτωχός από το νου, γυμνός από τη γνώση,
κι αστόχαστος και βάρβαρος και παραπεταμένος
στα πόδια σου καλόγερος, ασκητευτής μπροστά σου,
μαράζωμα όλη του η ζωή και ο νους του μοναστήρι.
Μπρος στην εικόνα σου γυρτός ο κόσμος, με το στόμα
τρεμουλιαστό, κρεμάμενο μόνο από τ' όνομά σου
κι από τη σκέπη σου, Κυρά, κι από τ' ανάβλεμμά σου,
μ' ένα τροπάρι μυστικό, με μια πνιχτή μουρμούρα,
δυο απέραντα κοντόλογα : Χαίρε, Χαριτωμένη!

Τρίτη, 8 Αυγούστου 2017

Μνήμη Αντώνη Σαμαράκη

(ΠΑΝΟΣ ΤΡΙΓΑΖΗΣ-enet)*

Στις 8 Αυγούστου 2003, ανάμεσα στις επετείους των ολοκαυτωμάτων της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, έφυγε από τη ζωή ο μεγάλος συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης, που δεν έπαψε ούτε στιγμή να αγωνίζεται για την ειρήνη, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη διεθνή αλληλεγγύη.
Συμμετείχε και σε αντίστοιχες κινήσεις, όπου είχα την τύχη να τον συναντήσω πολλές φορές και να τον γνωρίσω προσωπικά.
Παγκοίνως γνωστή ήταν η ιδιαίτερη ευαισθησία του Σαμαράκη για τα παιδιά και τα δικαιώματά τους, που είχε και επισήμως αναγνωριστεί με την ανακήρυξή του σε «Πρεσβευτή Καλής Θέλησης» της UNICEF.

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

«Ο γιος»

Νίκος Καζαντζάκης 
(Απόσπασμα από το μυθιστόρημα 
«Αναφορά στο Γκρέκο») 

 «Ο Αύγουστος ήταν για μένα, όταν ήμουν παιδί, κι είναι ακόμα, ο πιο αγαπημένος μου μήνας· αυτός φέρνει, μαθές*, τα σταφύλια και τα σύκα, τα πεπόνια, τα καρπούζια· τον ονομάτισα Άγιον Αύγουστο· αυτός ο προστάτης μου, έλεγα, σε αυτόν θα κάνω την προσευκή μου· όταν θέλω τίποτα, από αυτόν θα το ζητώ, κι αυτός θα το ζητήσει από το Θεό, κι ο Θεός θα μου το δώσει. 
Και μια φορά πήρα νερομπογιές και τον ζωγράφισα: Έμοιαζε πολύ του παππού μου του χωριάτη· τα ίδια κόκκινα μάγουλα, το ίδιο φαρδύ χαμόγελο, μα ήταν ξυπόλυτος μέσα σ' ένα πατητήρι και πατούσε σταφύλια, και τα πόδια του ως τα γόνατα κι ως πάνω στα μεριά τα 'χα ζωγραφίσει κόκκινα από το μούστο· κι είχα στεφανώσει το κεφάλι του με κληματόφυλλα. Όμως κάτι του 'λείπε· μα τι; Τον κοίταξα καλά καλά και του 'βαλα δυο κέρατα στο κεφάλι, ανάμεσα στα κληματόφυλλα, γιατί το μαντίλι που φορούσε ο παππούς μου έκανε δεξά και ζερβά δυο μεγάλους κόμπους σαν κέρατα.

Σάββατο, 29 Ιουλίου 2017

Θάλασσα!Ω στοιχείο γεμάτο μυστήριο!

Φώτης Κόντογλου-Αυτοπροσωπογραφία
Φοβερό μαζί κι αγαπημένο! Τραβάς τον άνθρωπο, σαν να είσαι μαγνήτης! Ο βαθύς κι αιώνιος βόγγος σου νανουρίζει την ψυχή μας, γεμάτος μυστηριώδεις κι ανεξιχνίαστες φωνές!
Από την πρώτη μέρα της δημιουργίας η θάλασσα ήτανε όπως είναι σήμερα, και θα ναι η ίδια ώς τη συντέλεια του κόσμου. Δεν θ’ αλλάξει καθόλου, ολότελα. Πρίν να πλαστεί ο άνθρωπος απάνω στη γή, αυτά τα ίδια νερά βογγούσανε κι αφρίζανε μέσα στον έρημο τον κόσμο, κάτω από τον έρημον ουρανό, τα ίδια κύματα ξεσπούσανε καταπάνω στις έρημες στεριές, που δεν υπήρχε ακόμα απάνω τους καμιά ζωή, μήτε ζώο, μήτε άνθρωπος, μήτε μαμούνι.

Τρίτη, 25 Ιουλίου 2017

Κώστας Μουρσελάς:

«Εκείνος κι εκείνος…»

 Η σειρά που τάραξε τα νερά της Ελληνικής τηλεόρασης με κείμενα γεμάτα με αντικαθεστωτικά μηνύματα και εξαιρετική απόδοση, από δύο τεράστιους ηθοποιούς!
 Ο Λoυκάς(Βασίλης Διαμαντόπουλος) κι ο Σόλων(Γιώργος Μιχαλακόπουλος).

 Σόλων: Είναι, βλέπεις, αυτές οι καταραμένες συνήθειες των ανθρώπων. Τον καφέ τους, το ουίσκι τους... 
Λουκάς: Να δεις, Σόλων, που μια μέρα των ημερών, θα μας κολλήσει κι εμάς. Τώρα μας κόλλησε ο καφές, αύριο που ξέρεις. 
Σ.: Ουίσκι; Αδύνατον! Ούζο, μόνον ούζο... 
Λ.: Κατάλαβες, ούτε φίδι δεν μπορεί να γίνει κανένας. Ούζο; Είπες ούζο;;; 
Σ.: Ούζο. Λ.: Τι το 'θελες τώρα το ούζο; Πού το θυμήθηκες; 
Σ.: Δεν ξέρω, κάτι μου μύρισε, Λουκά... 
Λ.: Τι; Ούζο; 
Σ.: Και χταπόδι και ούζο... 
 (Μυρίζουν) 

Τετάρτη, 19 Ιουλίου 2017

Η Κόκκινη Αλεπού στο Νησί της Ροδιάς

Ένα βιβλίο του Μάνου Κοντολέων για παιδιά, αλλά και για τους «μεγάλους» που αναπολούν τα χρόνια που ήταν κι εκείνοι παιδιά

 «Καλοκαίρι και ο Μάνος ετοιμάζεται να πάει πρώτη φορά διακοπές με τον παππού και τη γιαγιά του στο Νησί. Ετσι το λένε, Νησί και κρύβει μια ιστορία μαγική, συγκινητική, τρυφερή.
Σε εκείνο το νησί ο Μάνος, παρέα με τον μεγάλο Μάνο, τον παππού του θα μάθει την ιστορία του Νησιού, τη Ροδιάς και τη Ρήγισσας, θα γνωρίσει τα σποράκια και θα μπει στην παρέα τους και θα μάθει για το δίπατο σπίτι που αγκάλιασε όλα τα παιδιά του πολέμου. Θα μάθει την ιστορία αγάπης του Ρήγα και της Ροδιάς, τον πόλεμο που τους χώρισε και το πάθος της Ροδιάς να αγκαλιάσει όλα τα παιδιά...»

Το βιβλίο, που αναγράφηκε στον Τιμητικό Πίνακα του IBBY (2015), εικονογραφήθηκε από τη Μυρτώ Δεληβοριά, η οποία ζωντάνεψε με τον μοναδικό της τρόπο τη Ροδιά και τους υπόλοιπους ήρωες του βιβλίου και έδωσε ζωή στο Νησί.
Το ιδιαίτερο με αυτό το βιβλίο είναι πως αν και εικονογραφημένο, απευθύνεται σε παιδιά, που έχουν την υπομονή να ακούσουν τη μεγάλη σε έκταση ιστορία της Ροδιάς και του Νησιού της και να αντιληφθούν την εναλλαγή από την αφήγηση του τώρα στην αφήγηση του τότε.

Μάνος Κοντολέων
 Οι πενήντα του εικονογραφημένες σελίδες δίνουν πολλά εναύσματα για συζήτηση, ενώ στο τέλος ο συγγραφέας έχει φροντίσει να συστήσει στους αναγνώστες του τα Παιδικά Χωριά SOS και το έργο τους, καθώς μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις του βιβλίου αυτού διατίθενται στα Χωριά.

(Πρώτη δημοσίευση: http://kokkinialepou.gr/sto-nisi-tis-rodias/ )

Παρασκευή, 14 Ιουλίου 2017

Μαγικές ιστορίες για το καλοκαίρι...

Πού βρίσκουμε, άραγε, τις νέες μουσικές;
 Πώς μπορεί να φτιάχτηκε η πρώτη λύρα;
Σήμερα, όλοι ξέρουμε πώς γράφονται οι καινούργιες μουσικές: κάποιοι που έμαθαν ή σπούδασαν μουσική γράφουν σε νότες τον μουσικό σκοπό που γεννιέται στην καρδιά και το μυαλό τους. Τι γινότανε όμως πιο παλιά; Όταν, όσοι ήξεραν νότες, ήταν πολύ λίγοι; Αλλά κι ακόμη πιο παλιά: όταν δεν υπήρχαν νότες; Πώς γεννιέται μια νέα μουσική; Πού τη βρίσκουμε; Τι απάντηση μπορούμε να δώσουμε για τα παλιά τα χρόνια; Τότε, που ο κόσμος τραγουδούσε και χόρευε πάνω σε σκοπούς και μελωδίες που δεν ανήκαν σε κανέναν γιατί κανένας δεν ήξερε ποιος τις πρωτόπαιξε και ποιος τις πρωτοτραγούδησε; Και μήπως ξέρει άραγε κανείς πώς φτιάχτηκε η λύρα – όχι η αρχαία, αλλά να: αυτό το όργανο με το δοξάρι; Αυτή, που παίζουνε στα νησιά του Αιγαίου, στην Κρήτη, στον Πόντο, μα και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, δίνοντάς της διάφορα σχήματα. Την «εξαδέρφη…», όπως τη λένε, του βιολιού...
 Σ’ αυτά και σ’ άλλα ερωτήματα βρίσκουν απάντηση στο βιβλίο του Μανόλη Μαυρολέων « 1 πού και 1 πώς= 2 ΜΑΓΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ» (Εκδόσεις Εύμαρος – όμιλος πολιτισμού). ..

Τρίτη, 11 Ιουλίου 2017

Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού...

Χτες και προχτές, όλη νύχτα, πασκίζαμε να μετρήσουμε τ’ άστρα.
Και τ’ άστρα είναι τόσα, όση κι η καρδιά μας κι η καρδιά μας είναι πιο πολύ απ’ τ’ άστρα...
Χτες βράδυ δεν κοιμήθηκαν καθόλου τα παιδιά. Είχανε κλείσει ένα σωρό τζιτζίκια στο κουτί των μολυβιών, και τα τζιτζίκια τραγουδούσαν κάτου απ’ το προσκεφάλι τους ένα τραγούδι που το ξέραν τα παιδιά από πάντα και το ξεχνούσαν με τον ήλιο.
Χρυσά βατράχια κάθονταν στις άκρες των ποδιών χωρίς να βλέπουν στα νερά τη σκιά τους, κι ήτανε σα αγάλματα μικρά της ερημιάς και της γαλήνης.
Τότε το φεγγάρι σκόνταψε στις ιτιές κι έπεσε στο πυκνό χορτάρι. Μεγάλο σούσουρο έγινε στα φύλλα. Τρέξανε τα παιδιά, πήραν στα παχουλά τους χέρια το φεγγάρι κι όλη τη νύχτα παίζανε στον κάμπο.
Τώρα τα χέρια τους είναι χρυσά, τα πόδια τους χρυσά, κι όπου πατούν αφήνουνε κάτι μικρά φεγγάρια στο νοτισμένο χώμα. Μα, ευτυχώς, οι μεγάλοι δεν ξέρουν πολλά, δεν καλοβλέπουν. Μονάχα οι μάνες κάτι υποψιάστηκαν.
Γι’ αυτό τα παιδιά κρύβουνε τα χρυσωμένα χέρια τους στις άδειες τσέπες, μην τα μαλώσει η μάνα τους που όλη τη νύχτα παίζανε κρυφά με το φεγγάρι...
Γιάννης Ρίτσος

Παρασκευή, 7 Ιουλίου 2017

Χίλιες και μία συγκινήσεις...

Συντάκτης: Αντώνης Μπούμπας
Εφημ. ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ 

Πρωταθλητής στη σκιαγράφηση της ανθρώπινης ψυχής με πολύτιμο εργαλείο τον συνεχή διάλογο, μεταξύ της μυθιστορηματικής αφήγησης και της εμβόλιμης τοποθέτησης της ιστορικής πραγματικότητας, αναδείχθηκε ο συγγραφέας Ισίδωρος Ζουργός, στην πρώτη συνάντησή του με το αναγνωστικό κοινό της Σύρου.

Η παρουσίαση του όγδοου κατά σειρά βιβλίου του με τίτλο «Λίγες και μία νύχτες» (εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ) πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ερμούπολης, παρουσία πλήθους επισκεπτών, που είχαν την ευκαιρία να τον γνωρίσουν, να συνομιλήσουν μαζί του και να θέσουν τα προσωπικά ερωτήματά τους.
Πηγή αναγνωστικής αγαλλίασης 
Τον συγγραφέα καλωσόρισε η υπεύθυνη της Βιβλιοθήκης κ. Χαρούλα Σκαβάκη και ο Αντιδήμαρχος Αλέξης Αθανασίου.
Για το συνολικό έργο του κ.  Ζουργού και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γραφής του, όπως το θέμα του «ταξιδιού», οι προσωπικές περιπέτειες των ηρώων του και η ανήκεστη βλάβη της ανθρώπινης ύπαρξης, μίλησε διεξοδικά και με απαράμιλλη γλαφυρότητα η φιλόλογος Βίκυ Παπαλαζάρου. Εκφράζοντας την αναγνωστική αγαλλίαση και τους συνειρμούς που γέννησε στην ίδια η μελέτη των βιβλίων του, σημείωσε πως λογοτεχνική μήτρα όλων των μυθιστορημάτων του Ισίδωρου Ζουργού, θεματικά, γλωσσικά και τεχνικά, αποτελεί η Ομηρική Οδύσσεια.

Δευτέρα, 3 Ιουλίου 2017

«Λίγες και μία νύχτες…»

Εκδ. ΠΑΤΑΚΗ
 Συγγραφέας: Ισίδωρος Ζουργός 

Την άνοιξη του 1909, ο έκπτωτος σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ ο Β΄ εξορίζεται στη Θεσσαλονίκη και μένει έγκλειστος σε μια εντυπωσιακή έπαυλη. Εκεί, σύμφωνα με το μυθιστόρημα, θα διηγείται για λίγες νύχτες σ' ένα μικρό κορίτσι τη ζωή του. Ένα εντεκάχρονο όμως αγόρι κρυφακούει...
Εβδομήντα χρόνια μετά, θα υπάρχει ακόμη μια νύχτα, μάλλον μια ζωή ολόκληρη σε μία μόνο νύχτα. Άλλωστε στον 20ό αιώνα αργούσε συχνά να ξημερώσει.
Το "Λίγες και μία νύχτες", με άξονα την ερωτική ιστορία που φωλιάζει στην καρδιά της αφήγησης, εξιστορεί μια περιπέτεια για το κυνήγι του πλούτου και την αναζήτηση της ευτυχίας. Το βιβλίο αναπλάθει μια μαγευτική συνοικία έξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης, αυτή των Εξοχών, που έσβησε για πάντα. Είναι ακόμη μια γραφή για τα σπίτια, φτωχικά και πλούσια, για το μέσα και το έξω τους, για τους τοίχους και τα έπιπλα όπου υφαίνονται οι ανάσες ζώντων και τεθνεώτων.
 Το "Λίγες και μία νύχτες" εμπεριέχει ακόμη κατά κάποιον τρόπο τον σχολιασμό του, διερωτάται πίσω από την κουίντα για τα άγονα χωράφια της γραφής, τα εργαστήριά της, τις αστοχίες και τα πάθη της, είναι με άλλα λόγια το κοίταγμα του ίδιου του μυθιστορήματος στον καθρέφτη. Πέρα όμως και πάνω απ' όλα είναι ένα βιβλίο για την ανήκεστο βλάβη της ύπαρξης, αυτήν που προκάλεσε ο πιο δημεγέρτης αιώνας, ο εικοστός...

Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Μαγιό, καπέλο, ψάθα, αντιηλιακό και...


«ΓΥΜΝΟΣ, ΙΟΥΛΙΟ ΜΗΝΑ, το καταμεσήμερο… Κοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κάμαρας. Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια. Πιο χαμηλά την κασέλα όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα: δυο παντελόνια, τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα… Χάμου, στ’ άσπρα και μαύρα πλακάκια, τα δυο μου σάνταλα. Έχω στο πλάι μου κι ένα βιβλίο… Γεννήθηκα για να ’χω τόσα… Απ’ το ελάχιστο φτάνεις σύντομα οπουδήποτε…»*

 Ο τίτλος θα μπορούσε να είναι ερώτημα σε δημοσκόπηση (γκάλοπ στα …νεοελληνικά)! Άραγε, τι θα συμπλήρωνε καθένας που θα αποφάσιζε να απαντήσει; Τι άλλο «απαραίτητο» θα σκεφτόταν για μια επίσκεψη στη θάλασσα, για ένα Σαββατοκύριακο ή και για περισσότερες μέρες; Πόσοι θα διάλεγαν ανάμεσα στ’ άλλα και «ένα βιβλίο» για τις …ελεύθερες ώρες; Βέβαια, εφημερίδες, περιοδικά, ΜΜΕ, κάποια –όχι όλα- social media και εκδοτικοί οίκοι δεν χάνουν ευκαιρία, κάθε μέσο για τους «δικούς του λόγους», να μας θυμίζουν πως «και το καλοκαίρι ένα βιβλίο είναι πάντα ένας καλός και πρόσχαρος «φίλος» που μας προσφέρει «συντροφιά κι ευχαρίστηση», όταν και όποτε εμείς θελήσουμε!

Πέμπτη, 22 Ιουνίου 2017

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 1909…

(Απόσπασμα από το βιβλίο του Ισίδωρου Ζουργού: 
«Λίγες και μία νύχτες» - Εκδ. ΠΑΤΑΚΗ)

 «…Την παραμονή του Αϊ-Γιάννη του Κλήδονα οι μαχαλάδες πάνω και κάτω απ’ τη μεγάλη λεωφόρο βρίσκονταν σε αναβρασμό. Δεν είχε αποσώσει ακόμη η ζέστη του μεσημεριού και στους χωμάτινους δρόμους σηκωνόταν εδώ κι εκεί σκόνη απ’ τα ξερόκλαδα που έσερναν τα παιδιά και τα στοίβαζαν. Κάποια απ’ αυτά ήταν κοτζάμ δέντρα πελεκημένα, που τα ΄χαν αφήσει κάμποσες μέρες σ’ αδειανά οικόπεδα στον ήλιο για να ξεραθούν. 
Κάθε γειτονιά είχε φροντίσει για μια θημωνιά από κλαδιά και κούτσουρα. Κάποια σύννεφα που είχαν μαζευτεί το απόγευμα τρόμαξαν λίγο τους πιο ένθερμους, αλλά διαλύθηκαν με τον ερχομό της νύχτας. Όσοι Ρωμιοί κατοικούσαν στ’ ασβεστωμένα φτωχόσπιτα παράμερα απ’ το φωτισμένο λιθόστρωτο με τις δεντροστοιχίες, είχαν μαζευτεί από νωρίς σε συντροφιές κι είχαν γεμίσει με νερό στέρνες, στάμνες, κιούπια, ό,τι είχε το κάθε σπιτικό. Ύστερα περνούσαν ένας ένας και πετούσαν μέσα δαχτυλίδια, κέρματα, ξύλινους και αργυρούς σταυρούς και χρυσά δόντια, για να τους φωτίσει ο άγιος για τα μελλούμενα. 
Κάτω απ’ τις κληματαριές είχαν βγει τα κεράσματα: ρακί με ζεματισμένα κουκιά στο ξίδι, κουλούρια με κανέλα, καφέδες που έβραζαν σε μεγάλα μπρίκια κι έδιναν μοσχοβολιά στις μικρές αυλές, όπου ωρίμαζαν καΐσια και αμύγδαλα. Οι Έλληνες της συνοικίας των Εξοχών γιόρταζαν τις πιο μεγάλες μέρες του θέρους, και καθώς δεν ήταν γεωργοί για να τους έχουν ολημερίς ανάγκη τα χωράφια, είχαν τον χρόνο να το ρίξουν έξω και να ξενυχτήσουν.

Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

Για την Ημέρα του Πατέρα...



Ο πατέρας μου

Τον θυμάμαι να έρχεται στο σπίτι κατά το δείλι
κι όπως από μακριά ξεπρόβαλλε
δείχνοντας κουρασμένος,
η αδελφούλα μου κι εγώ,
ακουμπισμένοι από τα πριν στο παραθύρι,
τρέχαμε και συναγωνιζόμαστε
ποιος στην αγκάλη του πιο γρήγορα θα πέσει!
Χαμογελούσε εκείνος, μας αγκάλιαζε
κι όλο χαρές κι οι τρεις ευτυχισμένοι
τρέχαμε ν’ αγκαλιάσουμε τη μητέρα… (Π.Λ.)

Δευτέρα, 12 Ιουνίου 2017

«Τα ανατρεπτικά βιβλία»

Πάμπλο Γκουτιέρεθ 
Εκδ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ 

Λίγες ώρες μετά τον θάνατο του συζύγου της, ένα κιβώτιο με βιβλία φθάνει στο σπίτι της Ρέμε κατά λάθος. Εκείνη, αντί να τα επιστρέψει, βγάζει ένα στην τύχη και αρχίζει να το διαβάζει.
 Από εκείνη τη στιγμή κάτι παράξενο συμβαίνει: η Ρέμε κλείνεται στο σπίτι της και τα καταβροχθίζει όλα με μια δονκιχωτική απόλαυση. Νιώθει ότι τα βιβλία περιγράφουν την ίδια τη ζωή της, μια ιστορία επιβίωσης, συγκρατημένης σεξουαλικότητας και πολλών απογοητεύσεων. 
Όταν πλέον βγαίνει από την απομόνωσή της, όλα της φαίνονται διαφορετικά και μισητά στη συνοικία ενός προαστίου όπου ζει, έχοντας ουσιαστικά χαραμίσει την ύπαρξή της.
 Ωστόσο, γοητευμένη από τα κείμενα που έχει μόλις ανακαλύψει, η Ρέμε αρχίζει να βλέπει τον κόσμο μέσα από τα αναγνώσματά της και σταδιακά της αποκαλύπτεται μια εξέγερση ισχυρή και συμβολική, ένα είδος ανυποταγής ικανό να ξεπεράσει τα όρια της μυθοπλασίας και να εισχωρήσει στην πραγματικότητα: η συνοικία σύντομα θα μετατραπεί σ’ ένα νέο πεδίο μάχης, χωρίς ανεμόμυλους ούτε μαγεμένα πανδοχεία.
 Κοινωνική κριτική και σάτιρα συνδυάζονται με ευαισθησία σε αυτό το εκλεπτυσμένο μυθιστόρημα.
 Ο Πάμπλο Γκουτιέρεθ έγραψε έναν ύμνο στη θεραπευτική δύναμη της λογοτεχνίας.

Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Ανησυχίες για το μέλλον του βιβλίου

Άρθρο του Άγγελου Τερζάκη 

 Το παρόν και το μέλλον του βιβλίου είναι το παρόν και το μέλλον του πολιτισμού μας στο σύνολό του, πνευματικού και μη (θα έλεγα «αντιπνευματικού»). Το παρόν το ζούμε όλοι μας. Για το μέλλον είμαι ανήσυχος, δεν το κρύβω.
 Πιστεύω στο βιβλίο. Υπάρχουν άνθρωποι στον τόπο μας (μήπως οι πιο πολλοί;) που νομίζουν πως οποιοδήποτε διάβασμα είναι το ίδιο. Λάθος τραγικό: Η εφημερίδα σε πληροφορεί, το βιβλίο σε διαμορφώνει.
Ο ελληνικός λαός είναι εφημεριδοδίαιτος, νομίζει πως με τ' αναγνώσματα του ημερήσιου Τύπου επιπλώνει τον εσωτερικό του χώρο. Το βιβλίο έχει άλλη αρετή - γι' αυτό κι ο Ρωμιός του πεζοδρομίου τ' αποφεύγει, όπως ο διάβολος το λιβάνι. Ακούτε να σας λένε, κατά προτίμηση οι εκπρόσωποι της μέσης τάξης, που είναι και η πιο υπεύθυνη, γιατί περνάει για ηγετική τάξη: «Πού καιρός για διάβασμα». Έχουν όμως όλοι τους αμέτρητο καιρό να χαρτοπαίζουν μετά μανίας τις νύχτες ως τα χαράματα στα σπίτια τους, στις εκδρομές, όπου κουβαλιούνται, για να φάνε και να χαρτοπαίζουν.

Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

Τα μάγια των βιβλίων

Η γυναίκα πρέπει να έχει αλ μπενί, έλεγε συχνά στις κουβέντες της η μητέρα μου που είχε γεννηθεί στην Κομοτηνή, ήξερε τα τουρκικά και είχε μεγαλώσει μαζί με τις τουρκάλες. Εκείνες της είχαν μάθει πώς να κάνει μακιγιάζ, να βγάζει τα φρύδια της, να βάφει τα νύχια της, να φτιάχνει κρέμες για το πρόσωπο και πολλά άλλα μυστικά της γυναικείας ομορφιάς.

Τι σήμαινε όμως αυτό το «αλ μπενί», που ο μπαμπάς μου το ονόμαζε γκελ και κουνούσε πάντα με νόημα το κεφάλι του. Μεγάλη υπόθεση το γκελ, δηλαδή το σεξαπίλ στα τουρκικά και τυχερές όσες το διέθεταν.

Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Το αμπέλι μας στον Πόντο

Το μόνο βίος των περήφανων Ελλήνων
 “ Δύο κληματόβεργες, το μόνο βίος των περήφανων Ελλήνων του Πόντου, που κυνηγημένοι εγκαταλείπουν την πατρική γη και παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς! Τόσοι νομάτοι η οικογένεια του παπα-Χαράλαμπου, ρίξαμε μαύρη πέτρα στη γη που μας ανάθρεψε, και γυρέψαμε μια νέα πατρίδα. 
Δύσκολος δρόμος, επικίνδυνος, οι Τούρκοι στο κατόπι μας, να κυνηγούν τους άπιστους, να κλέβουν, να βιάζουν τις γυναίκες μας, να μαγαρίζουν εκκλησιές και σύμβολα Ελληνικά και Ορθόδοξα. Μα εμείς δεν χάσαμε ποτέ την ανθρωπιά μας κι όποτε χρειάστηκε το δείχναμε, πως ήμασταν ανώτεροι απ’ τον εχθρό μας.  
Όμως και η πατρίδα που αφήσαμε, δεν χάνεται ποτέ, δεν λησμονιέται, δεν πεθαίνει. Έχει τις ρίζες της βαθιά χωμένες στην ψυχή και το νου μας. Όπως τ’ αμπέλια που ριζώνουν στα έγκατα της άνυδρης γης και δίνουν τους καρπούς τους. 
Δυο κληματόβεργες λοιπόν απ’ το παλιό τ’ αμπέλι μας, το μόνο βιος μας, μας θυμίζουν για πάντα την πρότερη ζωή μας, μας δένουν με ό,τι αγαπήσαμε, έτσι που να μη λησμονήσουμε ποτέ, όπου κι αν βρεθούμε, τ’ αμπέλι μας στον Πόντο…” 

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

10 χρόνια...

Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης
«Μιλάμε για βιβλία» 

 Ήτανε Μάιος του 2007, όταν το ΔΣ της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ερμούπολης αποφάσισε την ίδρυση Λέσχης Ανάγνωσης. Λίγες ημέρες μετά, μια παρέα άγνωστων μεταξύ τους ανθρώπων, από διαφορετικούς επαγγελματικούς χώρους, με κοινό «γνώρισμα-αδυναμία» την αγάπη προς το βιβλίο, συναντηθήκαμε στη Δημοτική μας Βιβλιοθήκη και αποφασίσαμε να υλοποιήσουμε την απόφαση του ΔΣ και να ενταχθούμε στη «Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης»!
 Ένα χρόνο νωρίτερα το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) είχε προτείνει τη δημιουργία Λεσχών Ανάγνωσης αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Μια Λέσχη Ανάγνωσης αποτελείται ουσιαστικά από μια παρέα με κοινό παρονομαστή κι επιδίωξη την ανάγνωση και τη συζήτηση αποσκοπώντας στην καλλιέργεια της σχέσης με το διάβασμα… Ο θεσµός της Λέσχης Ανάγνωσης βασίζεται στην ελευθερία, την ευελιξία και την προσαρµογή στις προτιμήσεις των ανθρώπων που την απαρτίζουν.»
 Γνωρίζαμε καλά εξαρχής πως η ανάγνωση ενός βιβλίου είναι μια μοναχική διαδικασία, μια εσωτερική αναζήτηση που σου επιτρέπει να μπεις σε έναν νέο κόσμο. Διαβάζοντας, όμως, ένα βιβλίο με άλλους, μοιράζεσαι την εμπειρία και την απόλαυση της ανάγνωσης με τους «συναναγνώστες» σου!
 Συμφωνήσαμε πως «το διάβασμα είναι μια περιπέτεια που δεν τελειώνει ποτέ» κι αποφασίσαμε ν’ αρχίσουμε τα «ταξίδια» μας αρμενίζοντας στα πέλαγα της λογοτεχνίας…
 Κάθε βιβλίο ήταν κι ένα νέο πλοίο με ξεχωριστό καπετάνιο- συγγραφέα, άλλοτε Έλληνα, άλλοτε ξένο…

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Στη Σύρο ο Μανούσος Μανουσάκης…

… με εκπλήξεις στις αποσκευές του!

Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης:
10 χρόνια συνεχούς παρουσίας!

Με αφορμή της παρουσίαση του βιβλίου «Οι γιοί της Γαλανής Κυράς» της συγγραφέως Δήμητρας Ιωάννου – το ερχόμενο Σάββατο στην Βιβλιοθήκη της Ερμούπολης, τα μέλη της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ερμούπολης Παναγιώτης Κουλουμπής και Παναγιώτης Λίτσας, μιλούν στο logotypos.gr φέρνοντας στην επιφάνεια στοιχεία του Βιβλίου, η πλοκή του οποίου - αξίζει να υπογραμμιστεί - λαμβάνει χώρα στη Σύρο. 

Του Γιώργου Αλβέρτη - http://www.logotypos.gr/ 

 Να σημειωθεί ότι για το βιβλίο θα μιλήσει ο γνωστός Έλληνας σκηνοθέτης Μανούσος Μανουσάκης, ο οποίος είναι στενός φίλος της Δήμητρας Ιωάννου και για το σκοπό αυτό θα μεταβεί στο νησί τις προσεχείς ημέρες.
Ωστόσο με ενδιαφέρον αναμένονται οι δηλώσεις του την βραδιά της παρουσίασης καθώς αναμένονται πολλές ευχάριστες εκπλήξεις.
Όπως και στα προηγούμενα βιβλία της: «Το τραγούδι της Αννέτας», «Βαλεντίνα» και «Η γητεύτρα των Αθηνών», έτσι και στο πρόσφατο βιβλίο με τίτλο: «Οι γιοί της Γαλανής Κυράς» η Δήμητρα Ιωάννου έχει εντρυφήσει στον τρόπο ζωής, τις ντοπιολαλιές, καθώς και στον τρόπο ζωής της ντόπιας κοινωνίας τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο προσδίδοντας ιστορική αληθοφάνεια στην μυθοπλασία της.
Η πλοκή είναι πλούσια και το μόνο σίγουρο είναι ότι με τις ίντριγκες και τις απρόοπτες καταστάσεις που δημιουργούνται στην εξέλιξή της κανείς αναγνώστης δεν πρόκειται να πλήξει.

Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Για τη μητέρα...
















Κάθε παιδί παρακαλάει το Θεό
 νά ΄χει έναν άγγελο προστάτη κι οδηγό! 
Από ατυχίες και κακό να το φυλάει, 
να το προσέχει όταν κλαίει κι όταν γελάει! 
Σε κάθε κίνδυνο ν' απλώνει τα φτερά του, 
να νιώθει ασφάλεια στο παραστράτημά του! 

 Μα, όταν μεγάλο πια θυμάται τη ζωή του, 
βρίσκει πως πάντα κάποιος πόναγε μαζί του! 
Φύλακας ήταν στο πλευρό του νύχτα μέρα! 
Και με συγκίνηση "Σ' ευχαριστώ -λέει-Μητέρα! 
Με τα φτερά σου πάντα διάπλατα ανοιγμένα, 
Άγγελος ήσουν και παρέμεινες για μένα!" 
                                                                       Π. Λ.

Δευτέρα, 8 Μαΐου 2017

Τότες που παίζαμε παιδιά…

Αφήγημα της Ρούλας Λιάσκου

Σουρούπωνε. Το γιασεμί μοσχοβολούσε. Οι γειτόνισσες κατάβρεχαν το δρόμο, βγάζανε τις καρέκλες, τα σκαμνάκια να καθήσουν, να ξεκουραστούν και να κουτσομπολέψουν…
Κι εμείς τα παιδιά, χαράζαμε στο χώμα τον «κουτσό» με την ομάδα μας ν’ αρχίσουμε. Κι έπειτα το κρυφτό, κυνηγητό, αγάλματα, σκοινάκι. Και τι δεν παίζαμε… Τρέχαμε, ξεφωνίζαμε σαν τρελά, χαρούμενα, ευτυχισμένα. Πιο πολύ αγαπούσα το «περνά-περνά η μέλισσα»:
«Περνά-περνά η μέλισσα με τα μελισσόπουλα και με τα κλεφτόπουλα…» Σαν ήσουνα κλεφτόπουλο, σε κράταγαν να σε ρωτήσουνε: «Τι θες, τον ουρανό με τα’ άστρα, τη θάλασσα με τα ψάρια ή τη γη με τα λουλούδια;»

Πέμπτη, 4 Μαΐου 2017

«Αν έχεις ένα κήπο και μια βιβλιοθήκη,

έχεις όλα όσα σου χρειάζονται» (Κικέρων) 

Οι μικρές απολαύσεις που παίρνεις, 
όταν διαβάζεις ένα βιβλίο...
(Από την Σοφία Παπακωνσταντίνου) 

Η συνήθεια και η αγάπη της ανάγνωσης είναι κάτι που μας κάνει συνεχώς να ψάχνουμε τις καινούριες κυκλοφορίες, κάποιο διαφορετικό είδος να διαβάσουμε ή ακόμα και να ξεκλέψουμε λίγο από τον χρόνο μας για να διαβάσουμε κάτι που μας κινεί το ενδιαφέρον.
Όσο βιβλιοφάγος κι αν είναι κανείς, πάντα θα βρεθεί κάποιο βιβλίο που θα προστεθεί στη λίστα. Κι όσον αφορά, στις απολαύσεις που παίρνουμε διαβάζοντας ένα βιβλίο, θέλω να επικεντρωθώ και στα συναισθήματα που αισθανόμαστε και στις σκέψεις που μας προκαλεί αυτό που διαβάζουμε.
Αναρίθμητες εικόνες τυπώνονται στο μυαλό μας, ενώ πολλές φορές χανόμαστε μέσα στις σκέψεις που μας πλάθει η φαντασία μας. Οι λέξεις έχουν αυτόν τον μαγικό τρόπο να ενθουσιάζουν με τον τρόπο γραφής τους, ενώ συγχρόνως προσπαθούμε να δούμε τι κρύβεται πίσω από την αφήγηση. Μπορεί η εικόνα να μας «ταξιδεύει» και να αντικαθιστά πληθώρα λέξεων, αλλά την χαρά που προσφέρει το βιβλίο, δεν τη φτάνει με τίποτα. Το βιβλίο μας παρακινεί σε δεύτερη ανάγνωση και καλλιεργεί την υπομονή και την επιμονή μας. Ακόμη, το σύμπαν που μας μεταφέρει ο συγγραφέας μας, εκτονώνει από την καθημερινότητα και αφήνουμε τους εαυτούς μας να χαθούμε μέσα σε όλο αυτό.

Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

«Ο Μάης κι οι φιλενάδες του…»

Από το βιβλίο του Μάνου Ελευθερίου
«Του Γενάρη το φεγγάρι- Παραμύθια για τους δώδεκα μήνες» (εκδ. ΚΕΔΡΟΣ) 


«Στων αμαρτωλών τη χώρα το μήνα Μάη βρέχει!» 

Ο Μάης έχει μαργαριταρένιο αυτοκίνητο με χρυσά κλειδιά. Πρωί της Κυριακής πήρε τις φιλενάδες του, την Καρδερίνα και τη Ροδιά, να πάνε εκδρομή στη θάλασσα. Η Ροδιά όλο τινάζει τ’ ανθάκια της στο κεφάλι του κι η Καρδερίνα ξεκαρδίζεται στα γέλια.
-Κορίτσια, μη με πειράζετε όταν οδηγώ, λέει ο Μάης και παίρνει τσαχπίνικα τη στροφή της Συγγρού που πάει στο Φάληρο.
Είχαν σκοπό να πάνε στη Βουλιαγμένη. Ήταν ιδέα της Ροδιάς. Πριν από χρόνια είχε αφήσει τις αδελφές της σ’ έναν κήπο κι από τότε ούτε που της τηλεφώνησαν.
-Και γιατί δεν τους τηλεφώνησες εσύ; Ρωτάει η Καρδερίνα με περιέργεια.
-Τους τηλεφώνησα πολλές φορές, αλλά ο κηπουρός αρνείται να μου τις δώσει. Ευτυχώς, όμως, μαθαίνω πως είναι καλά.

Τετάρτη, 26 Απριλίου 2017

"Τη νύχτα που γύρισε ο χρόνος"

ΝΟΕΛ ΜΠΑΞΕΡ
Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ
Έχει μπροστά της μια ολόκληρη νύχτα για να κάνει μια καινούργια αρχή... Γι' αυτή τη νύχτα επιλέγει να επιστρέψει στις ρίζες της, στην Κερασούντα του Πόντου. Σε ένα μοναχικό καφενείο, καθισμένη απέναντι από τον Τούρκο ξάδερφό της Σερχάτ, για να βυθίζεται στα θαλασσιά μάτια του που της θυμίζουν τη γιαγιά της, η Σουλτάνα περιμένει να πέσει το σκοτάδι για να ξεκινήσει, με οδηγό της το σήμερα, την κατάβαση σε γεγονότα παλιά, ανθρώπους που πέρασαν, κομμάτια Ιστορίας, μνήμες, συναισθήματα. Με την ελπίδα ότι την αυγή θα ξημερώσει μια νέα μέρα.

Σάββατο, 22 Απριλίου 2017

23 Απριλίου

Η Ημέρα του Αγίου Γεωργίου 
στη Βαρκελώνη
La diada de Sant Jordi 


 Αμέτρητος κόσμος στον πιο ζωντανό δρόμο της Βαρκελώνης, τον Las Ramblas αυτές τις μέρες για τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου ή Sant Jordi κατά τους Καταλανούς, προστάτη ολόκληρης της Καταλονίας από τον 15ο αιώνα.
Αμέτρητοι υπαίθριοι πάγκοι με βιβλία, με τη συχνή παρουσία συγγραφέων που τα υπογράφουν, σε ένα δρόμο που –χωρίς να το προσπαθεί- μεταμορφώνεται σε ολάνθιστο ευωδιαστό κήπο από κατακόκκινα τριαντάφυλλα, ενώ δεν λείπουν οι ευφάνταστες υπαίθριες εκδηλώσεις!

Ένα κόκκινο τριαντάφυλλο δεμένο σ’ ένα στάχυ, για ένα βιβλίο!
Τη μέρα του Sant Jordi δεν γιορτάζουν μόνο τα βιβλία και τα κόκκινα τριαντάφυλλα! Γιορτάζουν κι οι ερωτευμένοι που τα ανταλλάσσουν μεταξύ τους! Ο άντρας προσφέρει στην αγαπημένη του ένα κόκκινοι τριαντάφυλλο με ένα στάχυ κι εκείνη του το ανταποδίδει με ένα βιβλίο!

Η ιστορία του Αγίου Γεωργίου και του δράκου 
Ο ξακουστός θρύλος (διαδεδομένος σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, όπως και στην Ελλάδα) αναφέρει ότι ο Άγιος Γεώργιος σκότωσε το δράκο για να απαλλάξει τον κόσμο από τις συμφορές του και να λυτρώσει την όμορφη πριγκίπισσα που δόθηκε ως θυσία για να εξευμενίσει την οργή του. Όταν την έσωσε, λέγεται ότι της χάρισε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο.

Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Ένα παιδί από βιβλία

Τι υπέροχος τίτλος για το πρώτο βιβλιοβιβλίο ενός παιδιού. Τα παιδικά βιβλία που μιλάνε για βιβλία αναπτύσσοντας έτσι το αίσθημα της φιλαναγνωσίας και καλλιεργώντας την αγάπη για το βιβλίο με σκοπό να δημιουργήσουν νέους αναγνώστες, τολμώ να πω ότι είναι περισσότερα από αυτά των ενηλίκων. Όλοι εμείς που αγαπάμε το βιβλίο, αγαπάμε να διαβάζουμε βιβλιοβιβλία και να τα αγοράζουμε για εμάς ή για δώρα (τολμήστε αγαπητοί μου εκδοτικοί οίκοι να μεταφράζετε τέτοια βιβλία είναι μικρό το ρίσκο), εξίσου αγαπάμε και τα παιδικά βιβλιοβιβλία γιατί πιστεύουμε ότι κάθε παιδί αξίζει να έχει ακούσει ή να έχει διαβάσει όσο πιο πολλές ιστορίες γίνεται για να μπορέσει να γίνει όταν μεγαλώσει ένας ενήλικας που σκέφτεται (και που συνεχίζει να διαβάζει).
 Έτσι ακριβώς το κορίτσι και το αγόρι της ιστορίας του Oliver Jeffers έχουν διαβάσει τόσες ιστορίες, έχουν ταξιδέψει σε τόσα πελάγη λέξεων που τώρα πια η σκέψη τους αποτελείται μόνο από αυτές. Ιστορίες με μυθικούς ήρωες, ιστορίες από άλλους πλανήτες, ιστορίες με τέρατα και εξωτικά, μάγισσες και δεινόσαυρους αλλά και με πρίγκιπες ή με ζώα που μιλάνε την ανθρώπινη γλώσσα, μυριάδες ιστορίες που βρίσκονται στο μυαλό ενός παιδιού ακόμη κι όταν η ιστορία τελειώσει.

Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

ΠΑΣΧΑ ΣΤΑ ΠΕΛΑΓΑ

(Διήγημα του Ανδρέα Καρκαβίτσα)

Το πλοίο ολοσκότεινο έσκιζε τα νερά ζητώντας ανυπόμονα το λιμάνι του. Δεν είχε άλλο φως παρά τα δυο χρωματιστά φανάρια ζερβόδεξα της γέφυρας· ένα άλλο φανάρι άσπρο, αχτινοβόλο, ψηλά στο πλωριό κατάρτι και άλλο ένα μικρό πίσω στην πρύμνη του. Τίποτε άλλο.
Οι επιβάτες όλοι ξαπλωμένοι στις καμπίνες τους, άλλοι παραδομένοι στον ύπνο και άλλοι στους συλλογισμούς. Οι ναύτες και οι θερμαστές, όσοι δεν είχαν υπηρεσία, κοιμόνταν βαριά στα κρεβάτια τους. Ο καπετάνιος με τον τιμονιέρη ορθοί στη γέφυρα, μαύροι ίσκιοι, σχεδόν ανάεροι, έλεγες ότι ήταν πνεύματα καλόγνωμα, που κυβερνούσαν στο χάος την τύχη του τυφλού σκάφους και των κοιμισμένων ανθρώπων.

Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Ξεφυλλίζοντας τα βιβλία

των  παι-δικών μας χρόνων...

«Μισοσβησμένες απ΄το χρόνο αναμνήσεις, 
σαν σε όνειρο περνούν από μπροστά μου...» 

Το πρόσωπο του φίλου μου έλαμπε από χαρά την ώρα που μου έδινε το βιβλίο που είχα ζητήσει να διαβάσω...
-Ορίστε! Δυσκολεύτηκα να θυμηθώ σε ποιο ράφι ήταν ξεχασμένο, αλλά το βρήκα! Τι να σε κεράσω;
Παραξενεύτηκα... Πρώτη φορά με δανείζουν βιβλίο και θέλουν και να με κεράσουν γι΄αυτό!
-Πώς τόσες χαρές; Τόλμησα να ρωτήσω...
Και τότε άρχισε η «αφήγηση της ιστορίας»...
Η αναζήτηση του βιβλίου αυτού ήταν η αφορμή να «ανακαλύψω» ξανά κάποια βιβλία που με έκαναν να γυρίσω πολλά χρόνια πίσω... Πρόσεξε...
«Ψαχουλεύοντας στα ράφια της βιβλιοθήκης βρήκα καταχωνιασμένα κάπου στα «αζήτητα» μερικά βιβλία που διάβαζα στα παιδικά μου χρόνια! Ήταν από τα πρώτα που είχα πιάσει στα χέρια μου! Καταλαβαίνεις, τα πρώτα διαβάσματα,οι πρώτες «βιβλιο-αγάπες»...

Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

«Ας μεγαλώσουμε με το βιβλίο!»

2 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 

Μήνυμα που έγραψε ο ταλαντούχος ποιητής & συγγραφέας παιδικών βιβλίων Sergey Makhotin 

Όταν ήμουν μικρό παιδί, μου άρεσε να χτίζω σπίτια με κύβους και να παίζω παιχνίδια όλων των ειδών. Για στέγη χρησιμοποιούσα συχνά ένα βιβλίο με εικόνες. Στα όνειρά μου τρύπωνα στο σπίτι, ξάπλωνα σ’ ένα κρεβάτι καμωμένο από σπιρτόκουτο και κοιτούσα τα σύννεφα ή τον έναστρο ουρανό – ανάλογα με την εικόνα που προτιμούσα. 
Ακολουθούσα από διαίσθηση τον κανόνα της ζωής κάθε παιδιού, που προσπαθεί να δημιουργήσει για τον εαυτό του ένα άνετο και ασφαλές περιβάλλον. Κι ένα παιδικό βιβλίο με βοήθησε στ’ αλήθεια να τα καταφέρω.
Έπειτα μεγάλωσα, έμαθα να διαβάζω, κι ένα βιβλίο στη φαντασία μου άρχισε να φαίνεται περισσότερο σαν μια πεταλούδα ή ακόμα σαν ένα πουλί παρά σαν μια στέγη σπιτιού. Οι σελίδες του έμοιαζαν με φτερά που θρόιζαν. Θαρρείς και το βιβλίο έστεκε στο περβάζι έτοιμο να πετάξει έξω από το ανοιχτό παράθυρο σε άγνωστους τόπους. Το έπαιρνα στα χέρια μου, άρχιζα να το διαβάζω κι εκείνο ησύχαζε. Τότε ορμούσα εγώ σε άλλες χώρες και κόσμους, ξανοίγοντας τον χώρο της φαντασίας μου. 

Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Η άνοιξη του Αιγαίου...

Πώς περιγράφει ο Στράτης Μυριβήλης τον ερχομό της άνοιξης στην αιγαιοπελαγίτικη Σκάλα

 Στ' ακρογιάλια του Αιγαίου η άνοιξη βγαίνει από τη θάλασσα. 
Ένα πρωί ο αγέρας φέγγει πιο γαλάζιος, τα κύματα ξεδιπλώνουν στον άμμο το νέο ρυθμό με κοντές αναπνοές. 
Το πέλαγο μυρίζει φρεσκάδα, παντού το κεντάνε σύντομες απανωτές αστραψιές. 
Τότες ανοίγουν πάνω στα τρεμουλιάρικα νερά κύκλοι ασημένιοι, μ' ένα χρώμα σαν το στήθος του παγονιού. 
 Είναι αμέτρητοι, ο ένας μέσα στον άλλον, ο ένας κυνηγά τον άλλον. 
 Έτσι ως τον ορίζοντα 
 Από τη μέση, από την καρδιά του ανθού της θάλασσας, βγαίνει η άνοιξη του Αιγαίου. 
 Η Αναδυόμενη. Παντού πεταρίζουν άσπρες, γαλανές φτερούγες. Γιορτάζει ο αγέρας, η στεριά, τα λαφριά σύννεφα κι ο μεταξωτός ουρανός. 
 Τα καράβια μέσα στο λιμάνι ισάρουν όλα τα πανιά να στεγνώσουν, κ’ είναι να κάθεσαι να τα βλέπεις. Στις ρηχοπατιές σειούνται, πιασμένα από τις μαλλιασμένες πέτρες του βυθού, λιγνά, μακριά τσουνιά από νερολούλουδα. 
 Τα φύλλα τους είναι ζωντανά, είναι ξανθιά. Απλώνουν ράθυμα κάτι νήματα από μαλακό μάργαρο, και κρεμάζουν αρμαθιές από μικρούς καρπούς, χρώμα άγουρο κερασί. 
Παντού είναι το πανηγύρι της νέας νιότης, που ξαναβαφτίστηκε στην αιώνια χαρά του Θεού. 
Χιλιάδες μικρά χρωματιστά ψάρια συνθέτουν, και πάλι στη στιγμή τσακίζουν τα μωσαϊκά του βυθού. 
 Αμέτρητα σαλιγκάκια, μικρά σα σπόροι του ροδιού, σηκώνουν στο φρέσκον ήλιο το σουβλερό καφκί τους, ψιλοδουλεμένο με πορτοκαλιά πλουμίδια. 
 Έχουν τριανταφυλλιά νυχάκια, βγαίνουν και βοσκίζουν λαίμαργα το χνούδι από τις μουσκλιασμένες γιαλόπετρες. 
 Απλώνεις να τα πιάσεις, και κείνα, μόλις νιώσουν από πάνω τους τον ίσκιο του χεριού, αφήνουν μπόι και βουλιάζουν, αμμοκούκουτσα ανάμεσα στ’ άλλα του βυθού. 
Τρέχα να τα βρεις. 

 Έτσι βγαίνει η Άνοιξη από το Αιγαίο, βγαίνει από τα νερά και προχωρεί. 

 Στράτης Μυριβήλης -  "Η Παναγιά η γοργόνα"

 http://stratis-myrivilis.weebly.com/index.html

Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

Είμαστε στο «εμείς» κι όχι στο «εγώ»…

«Εκεί οπούφκιαχνα τις θέσες εις τους Μύλους(Κοντά στο Ναύπλιο) ήρθε ο Ντερνύς (Derigny Anri Gautier, Γάλλος ναύαρχος) να με ιδή. Μου λέγει. «Τι κάνεις αυτού; Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες. Τι πόλεμον θα κάνετε με τον Μπραϊμη αυτού;»
– Του λέγω, είναι αδύνατες οι θέσεις κι’ εμείς, όμως είναι δυνατός ο θεός όπου μας προστατεύει. Και θα δείξωμεν την τύχη μας σ’ αυτές τις θέσεις τις αδύνατες. Κι αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραϊμη, παρηγοριόμαστε μ’ ένα τρόπον, ότι η τύχη μας έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν. Κι όταν κάνουν αυτήνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν»
«Τούτη την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι αμαθείς, και πλούσιοι και φτωχοί, και πολιτικοί και στρατιωτικοί, και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσομεν εδώ.
Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί να τη φυλάμε κι όλοι μαζί, και να μη λέγει ούτε ο δυνατός «εγώ», ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγει ο καθείς «εγώ»; όταν αγωνιστεί μόνος του και φκιάσει ή χαλάσει, να λέγει «εγώ» Όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκιάνουν, τότε να λέμε «εμείς». Είμαστε στο «εμείς»κι όχι στο «εγώ».»
«Και λευτερωθήκαμεν από τους Τούρκους και σκλαβωθήκαμεν εις ανθρώπους κακορίζικους, όπου ήταν η ακαθαρσία της Ευρώπης.»  
ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ- ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Τι είναι ποίηση;

Ὁμιλία τοῦ ποιητῆ Γιώργη Παυλόπουλου στὴν ἐκδήλωση τοῦ περιοδικοῦ «Γράμματα καὶ Τέχνες» ποὺ ἔγινε πρὸς τιμήν του στὸ «Σπίτι τῆς Κύπρου» στὶς 8-12-1997. Ἀναδημοσιεύεται διασκευασμένη σὲ πολυτονικὸ ἀπὸ τὸ τεῦχος 83 τοῦ περιοδικοῦ «Γράμματα και Τέχνες» (Φεβρουάριος - Μάρτιος 1998)

«Ἂν ἕνα πουλὶ μποροῦσε νὰ πεῖ μὲ ἀκρίβεια τί τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, καὶ τί εἶναι αὐτὸ ποὺ τὸ κάνει νὰ τραγουδάει, δὲν θὰ τραγούδαγε».
Παραλλάζοντας αὐτὴ τὴ σημείωση τοῦ Πὼλ Βαλερύ, ἡ ὁποία παραπέμπει ἀμέσως στὸν Ποιητὴ καὶ στὴν Ποίηση, θὰ λέγαμε: «Ἂν ἕνας ποιητὴς μποροῦσε νὰ πεῖ μὲ ἀκρίβεια τί γράφει, γιατί γράφει καὶ τί εἶναι αὐτὸ ποὺ τὸν κάνει νὰ γράφει, δὲν θὰ ἔγραφε».
Κι ἐγὼ τώρα δὲν ξέρω νὰ σᾶς πῶ τί εἶναι Ποίηση καὶ γιατί γράφω ποιήματα. Πολὺ περισσότερο δὲν ξέρω νὰ σᾶς πῶ σὲ τί μᾶς βοηθάει ἡ Ποίηση καὶ ποιὸς εἶναι ὁ σκοπός της.

Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

«ΤΟ BLUES ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ»

Παναγιώτης Βλάχος-Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ


 Αθήνα, 2010-2015
Μνημόνια, πολιτικές ανακατατάξεις, κοινωνικές αναταραχές, συγκρούσεις και αδιέξοδα. Ζωές σε δοκιμασία.
 Από ένα παλιό διαμέρισμα στα Εξάρχεια ο Πέτρος και η Αλεξάνδρα αναμετρώνται με τους γεμάτους υγρασία τοίχους και τους άδειους τραπεζικούς λογαριασμούς. Με έναν κόσμο που φλέγεται σιωπηλά στα σπίτια και στα γραφεία ή, με αμείωτη ένταση, στους δρόμους.
 Ρωγμές παντού. Στις φιλίες, στους έρωτες, στις βεβαιότητες.
 Κοντά στο σημείο μηδέν, η μνήμη αντιστέκεται: το αλμυρό φως του Αρχιπελάγους, ο καυτός ήλιος, ο παχύς ίσκιος της κληματαριάς. Το φιλί στο στόμα από έναν παιχνιδιάρη γάτο. Μια παιδική φανέλα της Ίντερ. Μια φωτογραφία-ενθύμιο πολιτικών κρατουμένων από τις φυλακές της Αίγινας. Τα απρόβλεπτα ακόρντα ενός ερωτευμένου μια παραμονή Πρωτοχρονιάς.
 Ο χαμένος χρόνος ξανά διεκδικείται. Όσο μικρές ή μεγάλες κι αν είναι οι απώλειες, η ζωή σε καλεί να επιστρέψεις. Χωρίς χρέη…

Σάββατο, 11 Μαρτίου 2017

«Είν’ υψηλή, πολύ υψηλή

της Ποιήσεως η σκάλα»

(Στο «δικό μας» Μάνο Ελευθερίου 
με την ευκαιρία των γενεθλίων του 
στις 12 Μαρτίου!) 

Είναι το συμπέρασμα ενός νέου ποιητή, όπως παρουσιάζεται στο ποίημα του Κ.Π.Καβάφη με τον τίτλο «Το πρώτο σκαλί». Όμως, ο Αλεξανδρινός ποιητής δεν τον απογοητεύει, αντίθετα τον επαινεί με τα λόγια:
 «Εδώ που έφτασες, λίγο δεν είναι.
Τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα»!
Σχεδόν εκατό χρόνια μετά, τι θα μπορούσε να πει κανείς σε έναν άλλο Ποιητή, «νέο», όχι στα χρόνια μα στο ψυχικό σθένος και τη δύναμη, σε έναν Ποιητή που ανέβηκε «της Ποιήσεως τη σκάλα» μένοντας «εξ επί τούτου» στο προτελευταίο σκαλί, για να έχει πάντα τη δυνατότητα να στοχεύει σε έναν ψηλότερο στόχο;
Στον Ποιητή που «είναι παράθυρο ανοιχτό στην εξουσία των καιρών» και δε σταματά «να μιλάει τη γλώσσα του Θεού με τη φωνή του κεραυνού κι έχει τα μάτια του παντού»;

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Βιβλιοθεραπεία; Γιατί όχι;

Το βιβλίο είναι σε αρκετές περιπτώσεις όχι μόνο ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, αλλά και - εκτός από το χρόνο – ο καλύτερος «γιατρός». Αυτό αποδεικνύει το γεγονός ότι όλο και συχνότερα χρησιμοποιείται ως θεραπευτική μέθοδος σε μια μεγάλη γκάμα ψυχογενών και άλλων νόσων.

Μη σας φανεί, λοιπόν, περίεργο αν αντί για αγχολυτικά χάπια ο γιατρός σάς δώσει μια λίστα με βιβλία να διαβάσετε. Η νέα μέθοδος ονομάζεται «βιβλιοθεραπεία» και εφαρμόζεται ήδη εδώ και εφτά περίπου χρόνια σε ιατρικά κέντρα της Αγγλίας.

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

Χελιδονίσματα

Πανάρχαιο έθιμο, ζωντανό μέχρι σήμερα σε αρκετά χωριά της Ελλάδας. Οι Λαογράφοι τα συνδέουν με τα Αρχαία χελιδονίσματα. Το τραγούδι, μάλιστα, ξεκινάει με τον ίδιο στίχο:

 «Ήλθε ήλθε χελιδών καλάς ώρας άγουσα, 
 καλούς ενιαυτούς, επί γαστέρα λευκά, επί νώτα μέλιανα…» 

 Το έθιμο πέρασε στους Βυζαντινούς χρόνους, διασώθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπως περιγράφει η Άννα Τριανταφυλλίδου στα Μακεδονικά ηθογραφήματα «Άλλοι καιροί» στην πόλη των Σερρών και έφτασαν στις μέρες μας.

Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου 2017

Αποκριάτικα δίστιχα του Σουρή…

…για την επέμβαση των Ευρωπαίων
(Toυ Αλ. Α. Ανδρικάκη- http://www.patris.gr)

«Εφέτος ξεμασκάρευτοι μες στο χορό πετάτε
και μασκαράδες έγιναν οι πρώτοι μας προστάται»

Στην τελευταία αποκριά του 1897, λίγο μετά το βομβαρδισμό των Ευρωπαίων εναντίον των επαναστατών στο Ακρωτήρι, ο Σουρής τους… βομβάρδιζε αποκριάτικα …
Ήταν 22 Φεβρουαρίου 1897, η τελευταία Κυριακή της αποκριάς, όταν αφιέρωσε τα δίστιχά του στο αποκριάτικο κλίμα και στις «μεταμφιέσεις» των Ευρωπαίων, που είχαν προκαλέσει την οργή του.

Τρίτη, 21 Φεβρουαρίου 2017

Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης

Συνάντηση Φεβρουαρίου 

 Στη βιβλιοθήκη του Σχολείου 2ης Ευκαιρίας φιλοξενήθηκε η μηνιαία συνάντηση των μελών της Λέσχης Ανάγνωσης Ερμούπολης, στην οποία συμμετείχαν ενεργά και οι –ενήλικες-μαθητές του Σχολείου, αρκετοί από τους οποίους είχαν διαβάσει –εν μέρει ή στο σύνολό του- το υπό συζήτηση βιβλίο του μήνα που ήταν ο «Θαυμαστός καινούριος κόσμος» του Άλντους Χάξλεϊ.
Ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία τόσο για τους μαθητές όσο και για τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης.
 Η συζήτηση, που ακολούθησε το καλωσόρισμα εκ μέρους του διευθυντή κ. Στεφάνου, κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον και ανταλλάγησαν απόψεις, σχόλια, αλλά και προβληματισμοί τόσο για το ίδιο το βιβλίο όσο και για την ομοιότητα με το σήμερα, καθώς και για το πώς -και κατά πόσο- ο σύγχρονος άνθρωπος έχει δυνατότητες να αποτρέψει τη μετάλλαξη της κοινωνίας σε ένα «θαυμαστό καινούριο κόσμο», ανάλογο με εκείνον που περιγράφει ο Χάξλεϊ στο «προφητικό» βιβλίο του.

Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Λογοτέχνες ή μετά Χριστόν προφήτες;

«Η μεγαλύτερη φιλοδοξία μας είναι να μας αφήσουν επιτέλους στην ησυχία μας!» 
«Μη δίνετε σημασία στην ηθική… Εμείς διαθέτουμε ισχύ και η ισχύς αποτελεί δικαιολογία από μόνη της!» 
«Οι Αμερικανοί αποτελούν και οφείλουν να συνεχίσουν ν΄αποτελούν τη σπουδαιότερη φυλή!» 
«Θα πρέπει να κρατήσουμε τους ξένους έξω από τη χώρα!» 
«Το έγκλημα της σκέψης είναι θανάσιμο αμάρτημα. Γι' αυτό πρέπει να εξαλειφθεί οτιδήποτε οδηγεί στη διάπραξή του: Ελευθερία, γλώσσα, ανθρώπινα αισθήματα!» 
 «Μπορούμε από ένα ωάριο να δημιουργήσουμε 96 έμβρυα… 96 ολόιδιοι δίδυμοι να δουλεύουν 96 ολόιδιες μηχανές! Ολόκληρο μικρό εργοστάσιο «επανδρωμένο» με τα παράγωγα ενός μόνον ωαρίου!» 
 «Το πρόβλημα της ευτυχίας» είναι να κάνουμε τους ανθρώπους να αγαπάνε τις εργασίες που είναι υποχρεωμένοι να εκτελούν… Να μάθουν να αγαπούν το κοινωνικό τους πεπρωμένο…» 

Όχι, δεν πρόκειται για αποσπάσματα από ομιλίες του Τραμπ, της Μέρκελ, του Πούτιν ή άλλου ηγέτη ούτε για «οδηγίες» του ΔΝΤ και άλλων Πιστωτών προς τις κυβερνήσεις των χωρών που ανέλαβαν να «διασώσουν» από την οικονομική χρεοκοπία!
Είναι αποσπάσματα από τρία βιβλία που γράφτηκαν πριν από 70-80 χρόνια! Ποια είναι αυτά; Το βιβλίο "Δεν γίνονται αυτά εδώ" του Λιούις Σίνκλερ, το «1984» του Τζορτζ Όργουελ και ο «Θαυμαστός καινούριος κόσμος» του Άλντους Χάξλεϊ. Τα δύο πρώτα έχουν γίνει περιζήτητα και ξαναδιαβάζονται «μετά μανίας» στην Αμερική, μετά την εκλογή του Ντ.Τραμπ, αλλά και στην Ευρώπη του Brexit και των πολλών οικονομικών-κοινωνικών προβλημάτων.
Το μυθιστόρημα "Δεν γίνονται αυτά εδώ" είναι μια λογοτεχνική προειδοποίηση για την εύθραυστη φύση της δημοκρατίας. Ένας εκλεγμένος πρόεδρος μετατρέπεται σε δικτάτορα για να «σώσει» το έθνος από την …απάτη της κοινωνικής πρόνοιας, την εγκληματικότητα, το σεξ και τον φιλελεύθερο Τύπο.

Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017

Ο Paulo Coelho για την αγάπη...

Η αγάπη δεν είναι ούτε μικρή ούτε μεγάλη, είναι μονάχα αγάπη. Δεν μπορείς να μετρήσεις ένα συναίσθημα, όπως μετράς ένα δρόμο. Αν το κάνεις αυτό, θα αρχίσεις να το συγκρίνεις με αυτά που σου έχουν διηγηθεί ή με εκείνο που περιμένεις να βρεις. Έτσι, το μόνο που θα κάνεις θα είναι να ακούς μια ιστορία αντί να ακολουθείς το δικό σου δρόμο.
Πώς μπαίνει φως σ' ένα σπίτι; Αν είναι ανοιχτά τα παράθυρα! Πώς μπαίνει φως σε έναν άνθρωπο; Αν είναι ανοιχτή η πόρτα του έρωτα!
Η αγάπη είναι η δύναμη που μεταμορφώνει και καλυτερεύει την Ψυχή του Κόσμου.
Όλοι ξέρουν να αγαπούν, αφού γεννήθηκαν με αυτό το χάρισμα. Μερικοί το κάνουν καλά από τη φύση τους, αλλά η πλειονότητα πρέπει να μάθει από την αρχή, να ξαναθυμηθεί το πώς αγαπάμε, και όλοι -χωρίς εξαίρεση- πρέπει να ρίξουν στην πυρά τα συναισθήματα του παρελθόντος τους, να ξαναζήσουν κάποιες χαρές και πόνους, να πέσουν και να ξανασηκωθούν, μέχρι να καταφέρουν να βρουν το νήμα που υπάρχει πίσω από κάθε νέα συνάντηση. Ναι, νήμα υπάρχει.

Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2017

“Υπόγειο”

Φιόντορ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι

 (Απόσπασμα) 

«Όλοι έχουμε ξεσυνηθίσει σε τέτοιο βαθμό τη ζωή, που σε μερικές στιγμές αισθανόμαστε κάποια αηδία για την πραγματική ζωή και για τούτο την αποστρεφόμαστε όταν μας τη θυμίζουν. Καταντήσαμε να θεωρούμε την πραγματική ζωή σαν αγγαρεία, σχεδόν σαν ένα επάγγελμα, και όλοι μέσα μας είμαστε της γνώμης ότι είναι προτιμότερο να ζει κανείς τη ζωή των βιβλίων. 
Και γιατί ταραζόμαστε; Γιατί κάνουμε τόσες ανοησίες; Τι ζητούμε; Ούτε και οι ίδιοι το ξέρουμε! Θα υποφέραμε περισσότερο αν οι τρελοί μας πόθοι πραγματοποιούνταν. 
Σταθείτε, προσπαθήστε, για παράδειγμα, να μας δώσετε περισσότερη ανεξαρτησία∙ βγάλτε από τη μέση τα εμπόδια, μεγαλώστε τον κύκλο της δράσης σας∙ χαλαρώστε την κηδεμονία, ε, λοιπόν, ναι, σας το διαβεβαιώνω, εμείς όλοι… θα ξαναζητήσουμε αμέσως την κηδεμονία. Το ξέρω καλά πως θα φουρκιστείτε, πως θα μου βάλετε τις φωνές, πως θα χτυπήσετε τα πόδια σας στο πάτωμα. Μιλήστε λοιπόν, θα μου πείτε, για τον εαυτό σας μόνο, και για όλες σας τις αθλιότητες στο υπόγειο, μα δε χρειάζονται δικαιολογίες, δεν έχετε το δικαίωμα να πείτε «εμείς όλοι!».

Δευτέρα, 6 Φεβρουαρίου 2017

Το βασίλειό μου για ένα βιβλίο!

ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
Της Σταυρούλας Παπασπύρου

Τι θα συνέβαινε αν η Ελισάβετ της Αγγλίας ανακάλυπτε στα 70 της τις χαρές του διαβάσματος; Τι συνέπειες θα είχε η όψιμη γνωριμία της με το έργο του Προυστ, του Χάρντι, των αδελφών Μπροντέ; Και πώς θ' αντιδρούσαν οι γύρω της βλέποντάς την να εξελίσσεται σε βουλιμική αναγνώστρια και ν' αδιαφορεί όλο και περισσότερο για τους τύπους που τηρούσε ευλαβικά σ' όλη της τη διαδρομή;
Οι απαντήσεις, στη σπιρτόζα νουβέλα του βρετανού δραματουργού Αλαν Μπένετ «Το βασίλειό μου για ένα βιβλίο», όπως μεταφέρθηκε το «Uncommon reader» στα ελληνικά (μετ. Τ. Παπαϊωάννου, εκδ. «Μεταίχμιο»).
Γνωστός μας από την «Τρέλα του βασιλιά Γεωργίου Γ'», που μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο, αλλά κι από το σενάριο του «Τεντώστε τ' αφτιά σας» του Φρίαρς, ο Μπένετ υπογράφει ένα διαμαντάκι για τη «δημοκρατία των γραμμάτων», ένα απολαυστικό κι ενίοτε ξεκαρδιστικό παραμύθι για το πώς τα βιβλία, διευρύνοντας τη συνείδησή μας, μας αλλάζουν τη ζωή.

Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου 2017

Μενέλαος Λουντέμης

Επίκαιρος ή παρωχημένος; 

Γράφει η Αγγέλα Καστρινάκη* 

Πόση γοητεία άσκησε στην εφηβική μας ηλικία! Ακόμα θυμάμαι –και διαπίστωσα ότι είμαστε πολλοί όσοι θυμόμαστε– την εναρκτήρια φράση από το « Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα»: «Ο αέρας φύσαγε σα γύφτος». Οι παρομοιώσεις του Λουντέμη, οι μεταφορές του, εκείνη η στρίγγλα βροχή που πάει να πνίξει τις σοδειές και η θεόρατη φωτιά που επιθυμεί να ζεστάνει τον κόσμο, έχουν αναμφισβήτητα μεγάλη υποβλητική δύναμη.
Στον κόσμο του Λουντέμη, το φτωχό Ελληνάκι προστατεύει το ακόμα φτωχότερο Τουρκάκι, ενώ ο Μπίθρος ο γύφτος σκύβει γεμάτος αγάπη προς το καταδιωγμένο παιδί, τον Μέλιο (τον διάσημο). Αγάπη, αλληλεγγύη, ανθρωπιά. «Η εκδίκηση του καλού», όπως λέει κι ο Δημήτρης Ποταμιάνος στο τελευταίο του μυθιστόρημα «Αμφιθέατρο». Κι εγώ συμφωνώ: αρκετά έχουμε δει παραλλαγές του κακού στην τέχνη· το καλό, ίσα ίσα, είναι πολύ πιο δύσκολο να αποδοθεί με μαστοριά.

Ο μάστορας του καλού, ο κορυφαίος θα έλεγα, είναι ο Ντίκενς. Πουθενά αλλού δεν έχω διαβάσει τόσο χαριτωμένες σκηνές οικογενειακής αγάπης, φιλίας, αλληλεγγύης. Χαριτωμένες: χωρίς αυτή την ιδιότητα, θα ήταν μάλλον ανυπόφορες. Χάρη σε αυτήν, γίνονται από τα ωραιότερα κομμάτια της λογοτεχνίας.